1 PM: ONLY AN ORDERLY STATE CAN DELIVER ECONOMIC GROWTH TO CITIZENS WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/01/16      2 JAPAN GRANT TO SUPPORT POWER GRID RELIABILITY WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/01/16      3 MONGOLIA TO DEEPEN COOPERATION WITH CHINA IN THE FIELD OF RESPONSIBLE MINERAL EXTRACTION WWW.OPEN.KG PUBLISHED:2026/01/16      4 SPRING AIRLINES PLANS DIRECT SHANGHAI–ULAANBAATAR FLIGHTS WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/01/16      5 DRIVING FINANCIAL INCLUSION IN MONGOLIA: INVESTMENT IN INVESCORE WWW.TRIODOS-IM.COM PUBLISHED:2026/01/15      6 ‘ERDENES TAVANTOLGOI’ JSC SETS ALL-TIME DAILY RECORD FOR COAL EXPORTS WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/01/15      7 SOUTH KOREA JOINS CHINA, JAPAN, GERMANY, RUSSIA AND KAZAKHSTAN IN ACCELERATING MONGOLIA TOURISM BOOM WITH RECORD-BREAKING VISITOR SPEND, STRONG WINTER DEMAND AND RISING FOUR-SEASON TRAVEL APPEAL WWW.TRAVELANDTOURWORLD.COM PUBLISHED:2026/01/15      8 US PAUSES IMMIGRANT VISA PROCESSING FOR 75 COUNTRIES, 13 IN ASIA-PACIFIC WWW.THEDIPLOMAT.COM PUBLISHED:2026/01/15      9 MONGOLIA WELCOMES MORE THAN TWENTY ONE THOUSAND TOURISTS IN JANUARY 2026, HIGHLIGHTING ITS STRONG WINTER TOURISM GROWTH AND ESTABLISHING ITSELF AS A FOUR-SEASON DESTINATION WWW.TRAVELANDTOURWORLD.COM PUBLISHED:2026/01/15      10 MONGOLIA, CHINA REAFFIRM COMMITMENT TO RAISE TRADE TURNOVER TO USD 20 BILLION WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/01/15      ХЯТАДЫН ҮНДЭСНИЙ ГАЗРЫН ТОСНЫ КОРПОРАЦИТАЙ ШАТАХУУНЫ НИЙЛҮҮЛЭЛТИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ УРТ ХУГАЦААНЫ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛНА WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/16     "СЭЛБЭ 20 МИНУТЫН ХОТ" БҮСЭД СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТ ЗАРЛАЛАА WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/16     2025 ОНД МОНГОЛ УЛС НИЙТ 90.2 САЯ ТОНН НҮҮРС ЭКСПОРТОЛЖ РЕКОРД ЭВДСЭН Ч ҮНЭ УНАСААР БАЙНА WWW.EGUUR.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/16     МОНГОЛ УЛС ХЯТАД УЛСТАЙ ХАРИУЦЛАГАТАЙ НОГООН УУЛ УУРХАЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГАА ГҮНЗГИЙРҮҮЛНЭ WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15     “ВИЗ МЭДҮҮЛЭГЧИД ВИЗИЙН МЭДҮҮЛГЭЭ БӨГЛӨН, ТОВЛОСОН ЦАГТАА ЯРИЛЦЛАГАДАА ОРНО” WWW.EGUUR.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15     БНХАУ-ТАЙ ХАМТРАН ХИЛ ОРЧМЫН БҮСЭД ГЕОЛОГИЙН СУДАЛГАА ХИЙХЭЭР БОЛЛОО WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15     SPRING AIRLINE КОМПАНИ ШАНХАЙ-УЛААНБААТАР-ШАНХАЙ ЧИГЛЭЛД ШУУД НИСЛЭГ ҮЙЛДЭХЭЭР ТӨЛӨВЛӨЖЭЭ WWW.MONTSAME.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15     О.ЦОГТГЭРЭЛ: АН АНХАН, ДУНД ШАТНААСАА 100 ХУВЬ ШИНЭЧЛЭЛ ХИЙНЭ WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15     ТРАМПЫН ЗАСАГ ЗАХИРГАА МОНГОЛ ЗЭРЭГ 75 УЛСЫН ИРГЭДЭД ЦАГААЧЛАЛЫН ВИЗ ОЛГОХЫГ ЗОГСООЛОО WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15     ДУЛААНЫ ТАВДУГААР ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН БАРИЛГА УГСРАЛТЫН АЖЛЫГ ЭНЭ ОНД ЭХЛҮҮЛНЭ WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/01/15    

Хөвсгөл нуурын эрэг орчмын дэд бүтцийг Азийн хөгжлийн банкны тусламжаар шийдвэрлэхээр болжээ www.ikon.mn

Засгийн газрын Лхагва гарагийн хуралдаанаар Хөвсгөл нуурын эрэг орчмыг эко аялал жуулчлалын бүс болгож, шинээр аялал жуулчлалын чиглэлээр зөвшөөрөл, газар олгохгүй бөгөөд Азийн хөгжлийн банкны тусламжаар Хөвсгөл нуурын эрэг орчмын дэд бүтцийг шийдвэрлэхээр болсон байна.
 
Монгол Улсын цэвэр усны нөөцийн 70 хувь, дэлхийн цэвэр усны нөөцийн нэг хувийг агуулдаг Хөвсгөл нуур нь 136 км урт, 20-40 км өргөн, 260 орчим метр гүн ба дэлхий дээрх хамгийн эртний 17 нуурын нэг бөгөөд ойролцоогоор 2-5 сая жилийн настай цэнгэг уст нуур юм.
 
Хөвсгөл нуурын экосистемийн хувьд эмзэг бүс нутагт багтах бөгөөд сүүлийн жилүүдэд тухайн бүс нутгийг зорих дотоод, гадаадын жуулчдын тоо улам бүр нэмэгдэхийн хирээр аялал жуулчлалын үйл ажиллагаа эрхлэгч иргэн, аж ахуйн нэгжүүдийн тоо зах зээлийн эрэлтийг даган өсчээ.
 
Нуурын эрэг орчмын аялал жуулчлалын өнөөгийн байдлыг дурьдвал, 2013 онд дунджаар 32 мянга гаруй жуулчин Хөвсгөл нуурын БЦГ-т аялж байсан бол 2018 онд 120 мянга болж өссөнөөс үзэхэд 5 жилийн дотор 3 дахин нэмэгджээ. Хөвсгөл нуурын байгалийн цогцолборт газарт аялал жуулчлалын зориулалтаар 129 иргэн, аж ахуйн нэгжид газар олгогдсон бүртгэлтэй байгаа боловч 2018 онд хийгдсэн хяналт, шалгалтын үр дүнгээс үзэхэд зөвшөөрөлтэй 55 иргэн, аж ахуйн нэгж, зөвшөөрөлгүй 160 орчим гэр буудал үйл ажиллагаа явуулж байна. Мөн тэдгээрээс холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээтэй 52 иргэн, аж ахуйн нэгж, Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээгүй 42 иргэн, аж ахуйн нэгж, үнэлгээ хийгдэж байгаа буюу хугацаа дууссан 26 иргэн, аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаа явуулж байна.
 
Түүнчлэн Усны тухай хуулийн 22.3 дахь заалтыг зөрчиж, нуурын эргээс 100 метрээс дотогш, усны эрүүл ахуйн хамгаалалтын хамгаалалтын бүсэд нийт 28 иргэн, аж ахуйн нэгж, 200 метрээс дотогш буюу энгийн хамгаалалтын бүсэд 68 иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллага, Ойн тухай хуулийн 8.6 дахь заалтыг зөрчин Ойн хамгаалалтын бүсэд 24 иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллага үйл ажиллагаа явуулдаг. Мөн эдгээр үйл ажиллагаа эрхэлж буй иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагуудын дийлэнх хувь нь ус ашиглах дүгнэлт хийлгээгүй, ус ашиглах эрхийн бичиггүй, усны тоолуургүй.
 
Нуурын эрэг дагуу үйл ажиллагаа явуулж буй иргэн, аж ахуйн нэгжүүд 2018 оны байдлаар 83 орчим нүхэн жорлонтой байсан бөгөөд “Тусгай хамгаалалттай газар нутагт нүхэн жорлонг хориглох тухай” БОАЖ-ын сайдын 2018 оны А/73 дугаар тушаалын дагуу Хөвсгөл нуурын БЦГ дахь бүх нүхэн жорлонг буулгаж, хөрс, усны чанарт нөлөөлөхгүй технологи бүхий ариун цэврийн газруудыг байгуулан, шингэн хог хаягдлыг зөөвөрлөн, Хатгал Тосгон дахь зориулалтын хаягдал усны цооногт байршуулж буй хэдий ч цаашид хүчин чадал нь хангалтгүй болоод байгаа.
 
Өмнөх жилүүдэд Азийн хөгжлийн банкны буцалтгүй тусламжийн МОН 9183: “Хөвсгөл нуурын байгалийн цогцолборт газрын орчны бүсийн иргэдийн амьжиргааг дэмжих, тогтвортой аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх нэгдсэн төсөл”-ийн хүрээнд тус цогцолборт газрын орчны бүсийн Алаг-Эрдэнэ, Цагаан-Үүр, Чандмань-Өндөр, Рэнчинлхүмбэ, Ханх сум, Хатгал тосгонд эко аялал жуулчлалын сургалт, шинэ эвент зохион байгуулах, иргэдийн өөрсдөө удирдан захиран зарцуулдаг эргэлтийн сангаас зээл олгох, нуур орчмын бэлчээрийг зохистой ашиглах, хог хаягдлын менежментийг малчид, иргэдийн оролцоотой сайжруулах, алслагдсан, цэвдэгтэй бүс нутагт тохирсон ариун цэврийн байгууламжийн загварыг турших, нийтийн жишиг отоглох цэг тохижуулах, мэдээллийн жишиг самбар байршуулах, нуурын усны чанарыг тогтмол хянах хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн билээ.
 
Дээрх үйл ажиллагаанууд бодит үр дүнд хүрч буй хэдий ч цаашид тус бүс нутагт аялал жуулчлалын үйл ажиллагааг зохион байгуулалттай, хариуцлагатай, байгаль орчинд сөрөг нөлөө багатай хөгжүүлэх замаар хүрээлэн буй орчны бохирдлыг багасгаж, экосистемийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах ажлыг нэн яаралтай, нэгдсэн бодлогоор хэрэгжүүлэх шаардлагатай болоод байсан юм.


Нийтэлсэн огноо2019-08-23