Монгол Улс барилгын материалын 37 хувийг дотооддоо үйлдвэрлэж, үлдсэн хувийг нь импортоор оруулж ирдэг. Нийт барилгын материалын 63 хувь, арматурын 80 орчим хувь нь импортын хамааралтай байдаг. Яг одоогийн байдлаар Монгол улсад 16 компани барилгын гол материал болох арматурыг үйлдвэрлэж буй юм. Гэхдээ чанар, стандартад нийцсэн бүтээгдэхүүн гаргаж байгаа нь тун цөөн.

Ковидын дараа Турк улсад их хэмжээний газар хөдлөлт болж, олон хүн амь насаа алдах үед барилгын чанар, арматурын стандартад бүгд анхаарсан. Монголд ч ялгаагүй чанарын шалгалт явагдаж, хэд хэдэн компанийг шаардлагад нийцэхгүй байна хэмээн үйл ажиллагааг нь зогсоосон ч өнгөрсөн хугацаанд тэд үйлдвэрлэлээ зогсоогоогүйг баримтаар үзүүлье.

|2023.05.02|-нд “Эйч Ди Ти Эм ХХК, “Хэшин” ХХК, “Чуань Мон арматур” ХХК-иудыг стандартын шаардлагад нийцээгүй арматур, үйлдвэрлэн борлуулсан,
|2023.06.09|-нд “Мэлон гүүд трейдинг”, “Синвоюань” ХХК-иуд хууль зөрчин үйл ажиллагаа явуулж, чанарын шаардлага хангахгүй арматур үйлдвэрлэж буй зөрчлийг холбогдох яамнаас илрүүлж, үйл ажиллагааг түр зогсоосон байдаг.  
Шалтгааныг дэлгэрэнгүй дурдвал,

“Эйч Ди Ти Эм ХХК-ний үйлдвэрлэсэн “Эй Би Металл” ХХК-ийн худалдан борлуулж байсан D14, D18, D20 голчтой SD390 ангийн нийт 238,7 тн арматур стандартын шаардлага хангаагүй нь “Барилгын хөгжлийн төв”-ийн сорилт шинжилгээний лаборатори, ШУТИС-ийнметаллын сорилт шинжилгээний лабораторийн дүгнэлтээр тус тус нотлогдсон. Иймд 2023 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 02-13-01/040/01 дугаартай улсын байцаагчийн “Стандартын шаардлага хангаагүй арматур худалдахыг түр зогсоох тухай” акт тогтоон үйл ажиллагааг нь түр зогсоож, албан шаардлага хүргүүлжээ. Арматурууд дотоод хөндлөн огтлол, Гадаад хөндлөн огтлол, чихний өргөн, чихний өндөр, 1м урттай ган туйвангийн онолын жиндээ хүрэхгүй байх зөрчлүүд илэрч байжээ.

“Хэшин” ХХК -ийн үйлдвэрлэсэн “Эй Би Металл” ХХК-ийн худалдан борлуулж байсан D10 голчтой SD390 ангийн 260 гаруй тн арматур нь жин тонн нь стандартад хүлцэх алдаанаас их (тонн жиндээ хүрээгүй) багцдаа 156 кг буюу 1 тн тутмаас 70,3кг дутуу мөр хоорондын зай, дотоод хөндлөн огтлол, 1 метр урттай ган туйвангийн онолын жингээс бага байгаа нь хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй нормын хүлцэх алдаанаас их байгаа нь газар дээрх туршилтаар тогтоогдсон тул үйл ажиллагааг түр зогсоож, холбогдох арга хэмжээ авсан.

“Чуань Мон арматур” ХХК-ийн үйлдвэрлэсэн арматур нь стандартад заасан тн жингийн хүлцэх алдааг хангаж байгаа ч стандартад заасан урсалтын хязгаар хангахгүй байгаа нь тогтоогдсон. Талбай дээр байгаа 101.5 тн арматурыг Улсын байцаагчийн “Стандартын шаардлага хангаагүй арматур худалдахыг түр зогсоох тухай” акт тогтоон үйл ажиллагааг нь түр зогсоож, зөрчлийн хэрэг үүсгэн шалгуулсан.

“Мэлон гүүд трейдинг”, “Синвоюань” ХХК-иуд хууль зөрчин үйл ажиллагаа явуулж, чанарын шаардлага хангахгүй арматур үйлдвэрлэж буй зөрчлийг илрүүллээ. Үүнд:

Барилгын тухай хуулийн 19.1.4-д заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл байхгүй, Барилгын тухай хуулийн 43.1.4-д заасны дагуу технологийн заавар, тохирлын гэрчилгээ байхгүй, Барилгын тухай хуулийн 43.1.7.лабораторийн хэмжих хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжийг баталгаажуулаагүй, Үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүн урсалтын болон бөхийн хязгаар хангаагүй.

“Синвоюань” ХХК-ийн арматурын шошго зүүлт нь Хятад арматурын шошго зүүлттэй ижил, хэрэглэгчдийг төөрөгдүүлэх, хууран мэхлэх шинж агуулсан, Барилгын материал, бүтээгдэхүүнийхээ чанарын үндсэн үзүүлэлтийг тодорхойлох лабораторитой байх, хяналт тавих гэсэн хуулийн заалтыг хангаагүй, Үйлдвэрийн талбайн гадна болон дотор талд самбар болон ХАБЭА-ны тэмдэг, тэмдэглэгээ дутуу, Ажлын байр болон ажилчдын түр амьдрах байрны эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй зэрэг нийтлэг зөрчлүүд илэрсэн. Улмаар дээрх аж ахуй нэгж байгууллагуудад зөрчлийн хэрэг үүсгэн, тусгай зөвшөөрлийг цуцлах хүртэл арга хэмжээ авч, хариуцлага тооцох талаар мэдэгдэл хүргүүлсэн байдаг.

Дээрх зургаан компанийн үйл ажиллагааг Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамнаас зогсоосон ч зарим нь үйл ажиллагаагаа явуулж, мянга, мянган тонноор нь арматур үйлдвэрлэж байна.

Үйл ажиллагааг нь түдгэлзүүлэх шийдвэр гарсан ч үйлдвэрлэлээ үргэлжлүүлсээр буй компаниуд:

“Эйч Ди Ти Эм" ХХК: 2013 онд байгуулагдсан, БНХАУ-ын иргэн Bo Lijiang эцсийн өмчлөгч нь. Барилгын ган туйвангийн үйлдвэрлэл, Төлбөр эсвэл гэрээний үндсэн дээр хийгдэх бөөний худалдаа гэх хоёр үйл ажиллагааны чиглэлтэй. Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаагаа явуулдаг.

2025 онд 5,033 тн арматур үйлдвэрлэсэн.
“Хэшин” ХХК: 2005 онд үүсэн байгуулагдсан. БНХАУ-ын иргэн Ma Jinling эцсийн өмчлөгч нь. Гадаад худалдаа, Барилгын ган туйван үйлдвэрлэлийн чиглэлтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулдаг гэж opendata мэдээллийн санд бүртгүүлжээ. Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаагаа явуулдаг.

2023 онд 2,500 тн
2024 онд 1,903 тн
2025 онд 2,400 тн арматур үйлдвэрлэжээ.
“Чуань Мон арматур” ХХК: Монгол-Хятадын хамтарсан ган туйвангийн үйлдвэр бөгөөд Дархан- Уул аймагт 2022 оноос хойш үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Чиглэл нь, автомашинаар ачаа тээвэрлэх, автомашины сэлбэг эд ангийн худалдаа, Төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, Гадаад худалдаа, Барилгын материал худалдаа гэх үйл ажиллагааны чиглэлтэй.

2023 онд 7,600 тн
2024 онд 12,500 тн
2025 онд 11,800 тн арматур үйлдвэрлэжээ.
“Синвоюань” ХХК: 2006 онд үүсэн байгуулагдсан. Huang, Hai, Lin Jinlin гэх БНХАУ-ын хоёр иргэн эцсийн өмчлөгч нь. Тус компани Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаагаа эрхэлдэг. Ган туйван, металл хийц эдлэлийн үйлдвэр, Төлбөр эсвэл гэрээний үндсэн дээр хийгдэх бөөний худалдаа гэсэн хоёр үндсэн чиглэлтэй.

2023 онд 8,500 тн
2024 онд 10,200 тн
2025 онд 10,000 тн арматур үйлдвэрлэжээ.
Ерөнхийдөө 2023 онд стандарт, шаардлагад нийцээгүй гэх дүгнэлтээр үйлдвэрлэлийг нь түдгэлзүүлэх шийдвэр гарсан таван компанийн дөрөв нь үйл ажиллагаагаа явуулсаар өнгөрсөн гурван жилд нийт 72,436 тн арматурыг дотоодын зах зээлд нийлүүлсэн байна. Нэг үгээр хэлбэл стандартад нийцсэн эсэх нь үл мэдэх 72,436 тн арматураар бидний амьдарч буй байшин, барилгыг барьчихсан гэсэн үг.

О.ОНОН

Нийтэлсэн огноо2026-03-09