Монголын аялал жуулчлалын талаар Travel Daily Media-д хэрхэн бичсэнийг орчуулан хүргэж байна.

Дэлхийн түүхэнд Монгол Улс онцгой байр суурь эзэлдэг ч Зүүн Азийн бусад хөрш орнуудтай харьцуулахад ихэвчлэн ард үлдэх хандлагатай байдаг. Гэвч сүүлийн хэдэн жилд энэ ойлголт өөрчлөгдөж эхэлсэн.

Channel News Asia-гийн Оливия Сионг болон Жалелах Абу Бакар нарын 2024 оны нэгдүгээр сарын тайланд дурдсанаар, Монгол Улс 2023 оны эцсийн байдлаар 600,000 гаруй гадаад жуулчин хүлээн авсны үр дүнд аялал жуулчлалын орлого нь тэрбум ам.доллароос давсан байна. Харин 2025 онд 854 мянгад хүрсэн.

Үүнийг цар тахлын өмнөх хамгийн сүүлийн жил болох 2019 оны эцсийн үзүүлэлттэй харьцуулбал, тухайн үед Монгол Улс нийт 570,000 гадаад жуулчин хүлээн авч байсан бөгөөд тэдний дийлэнх нь эх газрын Хятадаас ирсэн гэсэн тоо бий. Хэдийгээр Хятад улс тус улсын хамгийн том зах зээл хэвээр байгаа ч ойрын хөрш Орос болон Өмнөд Солонгосоос ирэх жуулчдын тоо ч мөн мэдэгдэхүйц их байгааг онцлох хэрэгтэй.

Үүний нэгэн адил, ихэнхдээ онгон, дагшин хэв шинжтэй энэ улс нь ялангуяа хэт хотжиж, соёлжсон аялал жуулчлалаас өөрийг эрэлхийлдэг залуу аялагчдыг хүчтэй татдаг онцлогтой.

Сүүлийн жилүүдэд Монголын аялал жуулчлалын байгууллагуудад гадаад жуулчдын тоо ойролцоогоор 25 хувиар өссөн бөгөөд жуулчид олон улс орноос ирж, илүү төрөлжсөн байв. 2024 оны дунд үеэс хойш Өмнөд Солонгосын жуулчдын тоо хоёр дахин нэмэгдсэн бол Европ, АНУ, Японоос ирэх жуулчид ч мөн тогтвортой нэмэгдсээр байна. Гэсэн хэдий ч одоогийн үзүүлэлтүүд Монгол Улсын жилд дор хаяж нэг сая жуулчин хүлээн авах зорилтоос нэлээд хол байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй.

Мэргэжилтнүүд хүртэл энэ амбицтай зорилтод эргэлзэж байгаа бөгөөд ялангуяа Монгол Улсын хүн ам одоогоор дөнгөж 3.3 сая гаруй хэвээр байгааг харгалзан үзэх хэрэгтэй гэжээ. Дэлхийн аялагчид Европ болон Баруун Азийн уламжлалт байдлуудаас өөр хувилбар эрэлхийлж буй энэ үед Монгол Улс ойрын ирээдүйд энэ зорилгодоо хүрэх магадлал улам нэмэгдэх нь мэдээж.

Тус улсын давуу талуудыг авч үзвэл, Пап Францисын сүүлчийн айлчлалуудын нэг нь 2023 онд Монголд болсон нь дэлхий даяарх католик шашинтнуудын анхаарлыг маш их татсан. Мөн тэр жил Монголын тамирчид БНХАУ-ын Ханжоу хотод болсон 2023 оны Азийн наадамд хүчтэй амжилт үзүүлж, спортын төрөл бүрт нийт 21 медаль хүртсэнээр дэлхийн анхаарлыг татсан. Түүнчлэн дэлхийн аяллын хөтөч Lonely Planet байгууллага Монгол Улсыг 2024 оны “Best in Travel” тайландаа хамгийн шилдэг аяллын маршрутаар нэрлэсэн нь ч эерэг нөлөө үзүүлсэн.

СОРИЛТУУД

Гэвч Монгол Улс дэлхийн аялал жуулчлалын гол чиглэл болохын тулд шийдвэрлэх шаардлагатай хэд хэдэн асуудал бий. Тодруулбал, дэд бүтцийн хязгаарлагдмал байдал нь тус улсыг адал явдалт болон спорт аяллын тэргүүлэх чиглэл болох боломжийг удаан хугацаанд сааруулж ирсэн.

Мөн зун нь маш богино, эрс тэс уур амьсгал, түүнчлэн англи болон бусад олон улсын хэл дээрх тэмдэг тэмдэглэгээ дутмаг байгаа нь хүндрэл болж байна. Үүний зэрэгцээ Монгол Улс нэгэн хүнд сорилттой нүүр тулж буй нь аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхийн зэрэгцээ хотжилт болон дагалдах бохирдлын сөрөг нөлөөгөөр өргөн уудам тал нутгаа сүйтгэхгүй байх.

Гэхдээ нэг зүйл тодорхой байга нь хэрэв Монгол Улс эдгээр асуудлуудыг даван туулах арга замыг олж чадвал жуулчид ойрын хугацаанд олноороо тус улсыг зорин ирэх нь гарцаагүй юм.

Мөн тус сайтад нийтлэгдсэн өөр нэгэн нийтлэлд,

Өмнө нь Монгол Улсыг хүрч очиход хэцүү, эсвэл бараг мэдэгдэхгүй алслагдсан газар нутгийн бэлгэдэл мэтээр ойлгодог байсан нь түүний хатуу ширүүн байгаль, мөн Орос болон Хятад гэх түүхийн хувьд төдийлөн нээлттэй байгаагүй хоёр улсын яг дунд оршдог алслагдсан газарзүйн байрлалтай холбоотой юм.

Аялал жуулчлалын чиглэл гэхээсээ илүүтэй Монголын эзэнт гүрнийг удирдаж байсан Чингис хааны төрсөн нутаг гэдгээрээ илүү алдартай Монгол Улс орчин үед орлогынхоо гол эх үүсвэрийг уул уурхайгаас бүрдүүлж ирсэн бөгөөд түүний экспортын 80 хувь нь улсынхаа нутаг дэвсгэрт орших ихээхэн ашигт малтмалын нөөцөөс бүрддэг.

Гэвч сонирхолтой туршилт олж авах аяллын эрэлт нэмэгдэж, жил бүр зохион байгуулагддаг Наадам зэрэг арга хэмжээнүүдийн ачаар аялагчид оролцогч болж, морин уралдаан, сур харваа, бөхийн барилдаан зэрэг төрлөөр Монголчуудын баялаг өв соёлыг тэмдэглэн өнгөрүүлдэг болж байна. Тус улс одоо Орос, Хятад болон Ази, Номхон далайн бүс нутгаас гадна Европ болон АНУ-аас жуулчдыг татаж эхэлсээр байгаа.

Энэхүү аялал жуулчлалын өсөлтийн чиг хандлагыг улам дэмжихийн тулд Монгол Улс аялал жуулчлалын хатуу лицензийг хүчингүй болгож, мөн өндөр зэрэглэлийн зочид буудал болон аялал жуулчлалын цогцолбор барьж буй компаниудад нийт хөрөнгө оруулалтын 10 хүртэл хувийн татварын хөнгөлөлт үзүүлэх схемийг нэвтрүүлсэн.

Үүний үр дүнд Монгол Улс олон улсын жуулчдын тоо удаан боловч тогтвортой өсөх хандлагыг ажиглаж, 2017 онд 471,094-д хүрсэн нь 2016 оныхоос 28.3 хувиар өссөн үзүүлэлт болсон юм. Тоо хэмжээ удаан өсөж байж болох ч өсөлт бол өсөлт хэвээр бөгөөд дөрөвний нэгээс давсан өсөлт нь өөрөө сэтгэгдэл төрүүлэхүйц юм.

Монгол руу чиглэсэн сонирхлын өсөлтийг ашиглахыг зорьж буй нэг компани бол Монголын хоёр дахь том агаарын тээвэрлэгч Хүннү Эйр бөгөөд тус компани Sabre корпорацитай шинэ гэрээ байгуулснаа зарласан. Энэхүү гэрээний хүрээнд тус компанийн үйлчилгээний мэдээлэл Sabre-ийн технологийн зах зээлийн платформд нэвтэрч, дэлхий даяар 425,000 гаруй аяллын агент ашиглах боломжтой болно.

Т.БАТСҮРЭН

Нийтэлсэн огноо2026-03-19