Хүнд даацын цахилгаан ачаа тээврийн сүлжээг хөгжүүлэх "Ногоон өртөө" төслийн сүүлийн туршилт Ерөнхий сайд Н.Учралын оролцоотойгоор амжилттай дууслаа. Улаанбаатар–Замын-Үүдийн 700 км коридорт долоон өртөө байгуулах ажил бодит хэрэгжилтийн шатанд шилжинэ.

Замын-Үүд, 2026 оны 11 дүгээр сарын 7. Монгол Улсад хүнд даацын цахилгаан ачааны машинаар ачаа тээвэрлэх сүлжээг хөгжүүлэх "Ногоон өртөө" төслийн сүүлийн туршилт өнөөдөр Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сумын "Гэгээн" нарны цахилгаан станцын талбайд амжилттай боллоо. Ингэснээр төсөл туршилтын шатаа дуусгаж, бүрэн хэрэгжилтийн шатанд шилжиж байна.

Засгийн газрын тэргүүн биечлэн оролцов
Туршилтад Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал биечлэн оролцож, төслийн явц, цаашдын төлөвлөгөөтэй газар дээр нь танилцлаа. Түүнтэй хамт Сангийн сайд З.Мэндсайхан, Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Дэлгэрсайхан, Дорноговь болон Говьсүмбэр аймгийн Засаг дарга нар, хамтран хэрэгжүүлэгч компаниудын удирдлагууд оролцов.

Ерөнхий сайд Н.Учрал хэлсэн үгэндээ Монголын уудам нутгийг түлш шатахуунгүйгээр туулах "Ногоон өртөө" байгуулагдаж байгаад баяртай байгаагаа илэрхийллээ. Мөн цаашид олон шинэ боломжийг нээхийн төлөө хамтран ажиллах эрмэлзэлтэй байгаагаа онцлов.

Засгийн газрын тэргүүн болон хоёр сайд нэг дор оролцсон нь энэ төслийг хувийн хэвшлийн санаачилга төдийгүй, улсын эрчим хүч, тээврийн бодлоготой нягт уялдсан төсөл гэж үзэж байгааг харуулж байна.

Шатахууны эрсдэлээс гарах гарц
Монгол Улс шатахууны хэрэгцээгээ бараг бүхэлд нь импортоор хангадаг. Иймээс гадаад зах зээлд үнэ өсөх, нийлүүлэлт тасалдах бүрд ачаа тээврийн үнэ нэмэгдэж, эцэстээ барааны үнэд шууд нөлөөлдөг. Энэ эрсдэл хамгийн их ачаалалтай Улаанбаатар–Замын-Үүдийн коридорт хамгийн хүчтэй мэдрэгддэг.

"Ногоон өртөө" төсөл яг энэ асуудлыг шийдэх зорилготой. Төсөл нь Засгийн газрын 2026 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдрийн "Түлш, эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах тухай" 160 дугаар тогтоолын зорилттой шууд уялдаж байгаа бөгөөд хэрэгжсэнээр улсын гол тээврийн коридор импортын шатахуунаас хамааралгүй ажиллах суурь тавигдана.

Төслийн тооцоогоор цахилгаан ачаа тээвэр нэвтэрснээр тээврийн зардлыг 30 хүртэл хувиар бууруулах боломжтой. Түүнчлэн цахилгааныг дотоодын болон нарны эрчим хүчнээс авах тул шатахууны үнийн хэлбэлзэл тээврийн үнэд нөлөөлөхөө больж, тээврийн үнэ тогтвортой болно. Энэ нь ачаа илгээгч, импортлогч компаниудад урт хугацаанд төлөвлөх боломж олгоно.

700 км, долоон "Ногоон өртөө"
Төслийн хүрээнд Улаанбаатар–Замын-Үүд чиглэлийн 700 орчим км зам дагуу долоон байршилд нарны цахилгаан станц, эрчим хүч хуримтлуурын систем бүхий цэнэглэх өртөө байгуулна:

Улаанбаатар - Багахангай - Сүмбэр - Айраг - Сайншанд - Эрдэнэ - Замын-Үүд
Өртөөнүүд өдөр нь нарны эрчим хүч үйлдвэрлэж, хуримтлуурт нөөцөлнө. Ингэснээр шөнийн цагаар ч цэнэглэлт тасралтгүй явагдах бөгөөд төвийн эрчим хүчний сүлжээнд нэмэлт ачаалал өгөхгүй. Энэ нь өвлийн оргил ачааллын үед эрчим хүчний хомсдолтой тулгардаг Монголын нөхцөлд онцгой ач холбогдолтой.

Монголын анхны Мегаватт хүчин чадлын цэнэглэх станц
Төслийн хамгийн онцлох хэсэг нь Монгол Улсад анх удаа баригдах мегаватт хүчин чадлын цэнэглэх станц юм. Энэ нь суудлын машины энгийн цэнэглэгчээс огт өөр бөгөөд олон тонн ачаатай, чиргүүлтэй хүнд даацын машиныг богино хугацаанд цэнэглэж, урт замд гаргах зориулалттай дэд бүтэц юм.

Туршилтын үеэр хүнд даацын цахилгаан ачааны машиныг нарны эрчим хүч, хуримтлуурын системээр цэнэглэж, Монголын эрс тэс уур амьсгал, замын нөхцөлд ажиллах боломжийг шалгалаа.

Гурван салбарын туршлага нэг төсөлд
Төслийг "Монложистикс Холдинг" ХК болон "Эм Эм Эс Инженеринг" ХХК-ийн хамтарсан "Нексус Эм Эл Жи" ХХК нь "Премиум Нексус" ХК-тай хамтран хэрэгжүүлж байна. Тээвэр, инженеринг, худалдаа үйлчилгээ гэсэн гурван салбарын туршлагыг нэгтгэсэн нь төслийн гол давуу тал юм.

"Монложистикс Холдинг" ХК нь ачаа тээвэр, ложистикийн салбарт 21 жилийн туршлагатай бөгөөд Улаанбаатар–Замын-Үүдийн коридорт тогтмол үйл ажиллагаа явуулж ирсэн. Энэхүү туршлага нь цахилгаан ачааны машины маршрут, ачаа тээврийн бодит хэрэгцээг тодорхойлох суурь болж байна.

"Эм Эм Эс Инженеринг" ХХК нь инженерийн шийдэл боловсруулах, дэд бүтэц байгуулах нарны цахилгаан станц, эрчим хүч хуримтлуур, цэнэглэх станцын бүтээн байгуулалтын  арвин туршлагатай.

"Премиум Нексус" ХК нь худалдаа, үйлчилгээний сүлжээ хөгжүүлж ирсэн туршлагатай. Энэ туршлагын ачаар "Ногоон өртөө"-нүүд зөвхөн цэнэглэх цэг бус, урт замын жолооч нарын амарч, үйлчлүүлэх цогц цэг болно.

Зөвхөн дэд бүтэц биш: 200 цахилгаан ачааны машин
Төсөл зөвхөн цэнэглэх дэд бүтэц байгуулаад зогсохгүй. "Монложистикс Холдинг" ХК энэхүү коридорт ажиллуулахаар 200 ширхэг хүнд даацын цахилгаан ачааны машин авахаар төлөвлөж байна. Ингэснээр баригдах "Ногоон өртөө"-нүүд эхнээсээ тогтмол хэрэглэгчтэй болж, цэнэглэх дэд бүтэц болон цахилгаан тээврийн парк зэрэгцэн хөгжих нөхцөл бүрдэнэ. Энэ нь Монголын ачаа тээврийн салбарт цахилгаан машин туршилтын хэмжээнээс гарч, их хэмжээгээр нэвтрэх эхлэл болно.

Улс орон, иргэдэд ямар ач холбогдолтой вэ
Төсөл хэрэгжсэнээр:

Шатахууны хамаарал буурна. Монгол Улсын импортын тээврийн гол коридор импортын шатахуунаас хамааралгүй ажиллана.
Тээврийн үнэ тогтворжино. Шатахууны үнийн хэлбэлзэл тээврийн үнэд нөлөөлөхгүй.
Тээврийн зардал буурна. Энэ нь цаашлаад барааны үнэд эерэг нөлөө үзүүлнэ.
Нийлүүлэлтийн эрсдэл багасна. Түлшний тасалдлаас болж ачаа тээвэр зогсох эрсдэл буурна.
Эрчим хүчний аюулгүй байдал бэхэжнэ. Сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээ нэмэгдэнэ.
Орчны нөхцөл сайжирна. Зам дагуух хот, суурин газарт агаарын бохирдол, хүнд даацын машины дуу чимээ буурна.

Нийтэлсэн огноо2026-11-08