1 UNLOCKING MONGOLIA'S UNDERGROUND COPPER WWW.RIOTINTO.COM PUBLISHED:2026/08/19      2 MONGOLIA APOLOGISES AFTER CHINA RAISES SECURITY CONCERNS ABOUT PROTESTERS AT OIL CAMP WWW.SCMP.COM PUBLISHED:2026/08/19      3 SPOTLIGHT ON UN DESERTIFICATION SUMMIT AS IT MULLS HOW TO SPEND $12BN WAR CHEST WWW.THEGUARDIAN.COM PUBLISHED:2026/08/19      4 81.9% OF MONGOLIA AFFECTED BY DESERTIFICATION, 0.9% “SEVERE” WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/19      5 GOVERNMENT APPROVES SECURITY MEASURES, SPECIAL TAX BENEFITS FOR OIL REFINERY PROJECT WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/19      6 149TH SCHOOL TO INSTALL SOLAR POWER SYSTEM WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/19      7 MONGOLIA PUSHES TO COMPLETE RAIL BYPASS AROUND ULAANBAATAR WWW.INTELLINEWS.COM PUBLISHED:2026/08/19      8 BUDGET DEFICIT HITS 3-YEAR HIGH WWW.UBPOST.MN PUBLISHED:2026/08/19      9 CITY NEEDS A CONSTRUCTION HEIGHT LIMIT LAW WWW.UBPOST.MN PUBLISHED:2026/08/19      10 MONGOLIA TO RAISE MINIMUM WAGE TO MNT 1 MILLION FROM 2027 WWW.GOGO.MN PUBLISHED:2026/08/18      ГАЗРЫН ТОС БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРИЙГ ДОТООДЫН ЦЭРГИЙН ХАМГААЛАЛТАД АВЧ, ҮЙЛДВЭРЛЭЛ, ТЕХНОЛОГИЙН ПАРКИЙН ХЭЛБЭРТ ШИЛЖҮҮЛНЭ WWW.MONTSAME.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     МОНГОЛ УЛСАД ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ДАТА ТӨВИЙГ БАЙГУУЛНА WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     ТӨРИЙН ӨМЧИЙН КОМПАНИУДЫН ТОДОРХОЙ ХУВИЙГ ХӨРӨНГИЙН ЗАХ ЗЭЭЛД ГАРГАНА ГЭВ WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     GUARDIAN: COP17 ХУРЛЫН ҮЕЭР 12 ТЭРБУМ ДОЛЛАРЫН САНХҮҮЖИЛТИЙН ЗАРЦУУЛАЛТЫГ ШИЙДНЭ WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     ЦЕГ: ЭНЭ ОНД 350 ШОНХОР ШУВУУ АГНАХ ЭРХИЙГ ДӨРВӨН УЛСЫН 24 ИРГЭНД ОЛГОСОН WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     АШИГТ МАЛТМАЛ ОЛБОРЛОСОН 71 ХЭРГИЙГ ШҮҮХЭД ШИЛЖҮҮЛЛЭЭ WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     ТӨРӨЛТ 3.8 ХУВИАР БУУРЧ, НАС БАРАЛТ 1.4 ХУВИАР ӨСЖЭЭ WWW.GOGO.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     Б.ПҮРЭВДАГВА: ДУГААРЫН ХЯЗГААРЛАЛТААР ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНД ОРОЛЦООГҮЙ ӨДРҮҮДИЙГ ТАТВАРААС ХАСАХ ТООЦООЛОЛ ХИЙЖ БАЙНА WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/19     МОНГОЛ ОРНЫ НУТАГ ДЭВСГЭРИЙН 81.9 ХУВЬ НЬ ЦӨЛЖИЛТӨД ӨРТӨӨД БАЙНА WWW.MONTSAME.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/18     ҮСХ: АЖИЛГҮЙ ИРГЭДИЙН ТОО ӨМНӨХ ОНЫ МӨН ҮЕЭС 13.4 МЯНГААР ӨССӨН WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/18    
Англи амин дэм Монгол улсад албан ёсоор бүртгэгдлээ.

Ирэх онд хувийн хэвшлийг татварын шинэ орчин хүлээж байна www.zgm.mn

Зөрчлийн тухай хууль татварын шинэчлэлтэй зөрчилдөх үү
Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон явдал. Өөрөөр хэлбэл, худалдан авалтынхаа НӨАТ ­ын баримтаа бүртгүүлснээр тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь.
 
Улсын төсвийн түүхэнд байгаагүй өндөр орлогын дарамт татварын шинэчлэлийн хүчийг сулруулах, үр ашгийг бууруулах эрсдэлтэй. Татварын хоёр дахь шатны шинэчлэлд цэг хатгасан Засгийн газар 2020 оны төсвийн төсөлд шинээр хэрэгжих татварын талаарх мэдээллийг ерөнхийд нь дурджээ. Эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, бизнес эрхлэгчдийг дэмжих зорилтот зүйл, заалт болгон нь ихээхэн өөрчлөгдсөн татварын орчин хувийн хэвшлийг ирэх онд хүлээж байна. Тодруулбал, Татварын ерөнхий хууль, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль, Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хууль болон эдгээрийг дагах бусад хуулийн шинэчлэлийг ирэх жилээс бид дагаж мөрдөх юм. Манай улс сүүлийн 10 гаруй жил татварын багц хуульд гар хүрээгүй байсныг дээрх шинэчлэлээр нэг мөр шийдэж, нийгэм, эдийн засгийн харилцааг зохицуулж буй тулгуур хэдэн хуулиа эргэж харсан билээ. Татвар төлөгч иргэн, аж ахуйн нэгжийн татварын ачаалал ирэх онд буурч, татварын хялбаршуулсан горим хэрэгжих бөгөөд бүртгэл, тайлагнал цахим хэлбэрт бүрэн шилжиж байгааг төсөвт онцолжээ. Улсын төсвийн орлогын эх үүсвэр нь татвар болдог. Тэгвэл шинэчлэлд юу багтсан бэ. Тухайлбал, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих үүднээс татварын тайлангийн тоог цөөрүүлж, жилийн 1.5 тэрбум төгрөгөөс бага борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжийн төлсөн татварын 90 хувийг буцаан олгохоор болов. Мөн 300 сая төгрөгөөс доош борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжүүд нэг хувийн татвар төлөх бөгөөд жилд хоёр удаа тайлан гаргах юм. Түүнчлэн анх удаа амьдран суух орон сууц зээлээр болон бэлэн мөнгөөр худалдан авсан иргэдэд үзүүлэх татварын хөнгөлөлтийн хэмжээ хоёр дахин нэмэгдэнэ. Өмнө нь гурван сая төгрөгийн хөнгөлөлт эдэлдэг байсныг зургаан сая болгон нэмжээ. Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон яв­дал. Өөрөөр хэл­бэл, худалдан авалт бол го ны хоо НӨАТ­-ын баримтаа бүртгүүлж, тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь. Мон­голын эдийн засаг 2006 оноос хойш зургаа дахин том­роод байгаа. Хувийн хэвшлийн ашиг, орлогын хэмжээ ч мөн адил тэр хэрээр энэ хугацаанд өсөн нэмэгдсэн. Татварын өр төлөх хугацааг хоёр сар байсныг 24 сар бол­госон бол алслагдсан орон нутагт татварын дэмжлэгийг 90 хүртэлх хувиар хөнгөлж байхаар зохицуулжээ. Энэ нь аймаг, сум, тосгонд үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэг­жүүдийг дэмжиж буй нааштай алхам юм. Нийслэлээс 1000 км-ээс дээш алслагдсан бол төлсөн татварыг 90 хувиар хөнгөлөх аж. Харин 500 км бол хөнгөлөлтийг 50 хувиар тогтоох юм байна. Шинэчлэлийн хү­рээнд татвар энгийн, хялбар байх зарч­мыг баримталжээ. Үүний дагуу зургаан тэрбум хүртэлх төгрөгийн орлоготой аж ахуйн нэгж жилд дөрвөн удаа тайлан гаргахаар болж байна. Одоогийн нөхцөл байдалтай харьцуулахад улам дөхөм, хялбар жишигт шилжиж байгаа нь энэ. Ирэх жилийн төсвийн орлогыг Засгийн газар 11.8 их наяд төгрөг байхаар тооцсон. Урьд өмнөх жилүүдэд байгаагүй хамгийн өндөр орлого, зарлагатай төсвийг татварын шинэчлэлтэй хамт хэрэгжүүлэхээр эрх баригчид боловсруулжээ. Нэг талаар татварын шинэч­лэл цөөнгүй боломжийг хувийн хэвшилд олгож байгаа мэт боловч нөгөө талд татварын байцаагчийн эрх мэдэл, тат­варын албаны дарамт шахалт үүнтэй хамт нэмэгдэхгүй гэх газаргүй. Төсвийн ийм орлогыг бүрдүүлэхийн тулд татвар төлөгч аж ахуйн нэгжүүдээ Зөрчлийн хуулиар дамжуулан торгох, шалгахыг үгүйсгэх аргагүй юм. Бүр аж ахуй, нэгжүүд рүү утас цохиж, эхнээс нь дарамталж буй нь сонсогдох болсон. Татварын багц хуулийн шинэчлэл бизнес эрхлэгчдийн таалалд 100 хувь нийцээгүй ч ахиц дэвшил тодорхой хэмжээнд гарсныг Монголын үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим болон Монголын бизнесийн зөвлөл үгүйсгээгүй. Гэхдээ Зөрчлийн тухай хууль шинэчлэлд хамгийн том тээг болж мэдэхээр байна. Тэрчлэн төсвийн түүхэнд байгаа­гүй өндөр орлогын дарамт тат­варын шинэчлэлийн хүчийг сул­руулах, үр ашгийг бууруулах эрс дэлийн эхэнд эрэмбэлэгдэж байна.


Нийтэлсэн огноо2019-11-08