1 MONGOLIA’S SEPTEMBER MOLYBDENUM OUTPUT RECOVERS MONTH ON MONTH BUT REMAINS 13.3% LOWER YEAR ON YEAR WWW.NEWS.METAL.COM PUBLISHED:2026/11/03      2 RUSSIAN DISCOUNT RETAILER FIX PRICE EXITS MONGOLIA WWW.THEMOSCOWTIMES.COM PUBLISHED:2026/11/03      3 CHINA-MONGOLIA BORDER PORT SEES MAJOR CARGO VOLUME, VALUE RISE IN Q1-Q3 WWW.BASTILLEPOST.COM PUBLISHED:2026/11/03      4 MONGOLIA CONSIDERS PURCHASE OF CZECH L 410 NG AND L-39 SKYFOX AIRCRAFT WWW.MILITARNYI.COM PUBLISHED:2026/11/03      5 AROUND 40% OF THERMAL POWER PLANT NO. 5 CONSTRUCTION COMPLETED WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/11/03      6 MONGOLIA, INDIA DISCUSS RARE EARTHS, OIL REFINERY, AND TECH COOPERATION WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/11/03      7 MINISTER INTRODUCES SPECIALIZED HIGH SCHOOL MODEL AS MAJOR EDUCATION REFORM WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/11/03      8 RIO TINTO SHARES MOVE RED ON YEAR: MINING PAUSE ADDS TO PULLBACK WWW.THEBULL.COM.AU PUBLISHED:2026/11/02      9 10TH MEETING OF THE MONGOLIA-SOUTH KOREA INTERGOVERNMENTAL JOINT COMMITTEE HELD WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/11/02      10 NIGHTTIME ELECTRICITY TARIFF DISCOUNTS BEGIN FOR GER DISTRICT HOUSEHOLDS WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/11/02      С.НАРАНЦОГТ: ХАНШ НЭМЭГДСЭН МЭТ МЭДЭЭЛЭЛ ӨЧИГДӨР НЭЛЭЭД ЯВЛАА. ТИЙМ ЮМ БАЙХГҮЙ, ХАНШ ТОГТВОРТОЙ БАЙГАА WWW.IKON.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     "2026-2030 ОНД УЛААНБААТАР ХОТОД 17 МЯНГА ГАРУЙ АЙЛЫН ОРОН СУУЦЫГ ШИНЭЭР АШИГЛАЛТАД ОРУУЛНА" WWW.IKON.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     З.МЭНДСАЙХАН: ИНФЛЯЦ ӨСӨХ ЭРСДЭЛТЭЙ Ч ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ЗГ-Т ЧИГЛЭЛ ӨГСӨН ТУЛ ХУУЛЬД ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛЖ ТААРАХ НЬ WWW.EGUUR.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     У.ХҮРЭЛСҮХ: ОЮУ ТОЛГОЙН НОГДОЛ АШГИЙГ ИРГЭДИЙН ДАНСАНД ШИЛЖҮҮЛ WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     УЛААНБААТАР ХОТЫН ХАМГИЙН ТОМ УСАН ХАНГАМЖИЙН ЭХ ҮҮСВЭРИЙГ ТӨВИЙН СҮЛЖЭЭНД ХОЛБОЛОО WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     "ШАТАХУУНЫ НИЙЛҮҮЛЭЛТ ТАСАЛДАХГҮЙ УЧРААС ИРГЭД ДАРААЛАЛ ҮҮСГЭХ ШААРДЛАГАГҮЙ" WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     "САНХҮҮГИЙН ХҮНДРЭЛД ОРСОН ЗЭЭЛДЭГЧИЙН ХЭРЭГЛЭЭНИЙ ЗЭЭЛИЙГ 48 ХҮРТЭЛХ САРААР СУНГАНА" WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/03     НЭГ БАЙРЫГ 65 ХҮНД ХУДАЛДСАН ЗАЛИЛАНГИЙН ХЭРЭГ БҮРТГЭГДЖЭЭ WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/02     КАЗАХСТАН УЛСЫН ХИЛ ДЭЭР УРТ ДАРААЛАЛ ҮҮССЭНИЙ УЛМААС ОРОСЫН ТЭЭВЭРЛЭГЧИД МОНГОЛООР ДАЙРСАН ЗАМЫГ СОНГОХ БОЛЖЭЭ WWW.IKON.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/02     УЛААНБААТАРЫН АГААРЫН БОХИРДЛЫГ ₮14.9 ИХ НАЯДЫН САНХҮҮЖИЛТЭЭР ТАВАН ЖИЛИЙН ДОТОР 55% БУУРУУЛАХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨГ ТАНИЛЦУУЛАВ WWW.IKON.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/11/02    
Англи амин дэм Монгол улсад албан ёсоор бүртгэгдлээ.

Ирэх онд хувийн хэвшлийг татварын шинэ орчин хүлээж байна www.zgm.mn

Зөрчлийн тухай хууль татварын шинэчлэлтэй зөрчилдөх үү
Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон явдал. Өөрөөр хэлбэл, худалдан авалтынхаа НӨАТ ­ын баримтаа бүртгүүлснээр тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь.
 
Улсын төсвийн түүхэнд байгаагүй өндөр орлогын дарамт татварын шинэчлэлийн хүчийг сулруулах, үр ашгийг бууруулах эрсдэлтэй. Татварын хоёр дахь шатны шинэчлэлд цэг хатгасан Засгийн газар 2020 оны төсвийн төсөлд шинээр хэрэгжих татварын талаарх мэдээллийг ерөнхийд нь дурджээ. Эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, бизнес эрхлэгчдийг дэмжих зорилтот зүйл, заалт болгон нь ихээхэн өөрчлөгдсөн татварын орчин хувийн хэвшлийг ирэх онд хүлээж байна. Тодруулбал, Татварын ерөнхий хууль, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль, Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хууль болон эдгээрийг дагах бусад хуулийн шинэчлэлийг ирэх жилээс бид дагаж мөрдөх юм. Манай улс сүүлийн 10 гаруй жил татварын багц хуульд гар хүрээгүй байсныг дээрх шинэчлэлээр нэг мөр шийдэж, нийгэм, эдийн засгийн харилцааг зохицуулж буй тулгуур хэдэн хуулиа эргэж харсан билээ. Татвар төлөгч иргэн, аж ахуйн нэгжийн татварын ачаалал ирэх онд буурч, татварын хялбаршуулсан горим хэрэгжих бөгөөд бүртгэл, тайлагнал цахим хэлбэрт бүрэн шилжиж байгааг төсөвт онцолжээ. Улсын төсвийн орлогын эх үүсвэр нь татвар болдог. Тэгвэл шинэчлэлд юу багтсан бэ. Тухайлбал, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих үүднээс татварын тайлангийн тоог цөөрүүлж, жилийн 1.5 тэрбум төгрөгөөс бага борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжийн төлсөн татварын 90 хувийг буцаан олгохоор болов. Мөн 300 сая төгрөгөөс доош борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжүүд нэг хувийн татвар төлөх бөгөөд жилд хоёр удаа тайлан гаргах юм. Түүнчлэн анх удаа амьдран суух орон сууц зээлээр болон бэлэн мөнгөөр худалдан авсан иргэдэд үзүүлэх татварын хөнгөлөлтийн хэмжээ хоёр дахин нэмэгдэнэ. Өмнө нь гурван сая төгрөгийн хөнгөлөлт эдэлдэг байсныг зургаан сая болгон нэмжээ. Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон яв­дал. Өөрөөр хэл­бэл, худалдан авалт бол го ны хоо НӨАТ­-ын баримтаа бүртгүүлж, тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь. Мон­голын эдийн засаг 2006 оноос хойш зургаа дахин том­роод байгаа. Хувийн хэвшлийн ашиг, орлогын хэмжээ ч мөн адил тэр хэрээр энэ хугацаанд өсөн нэмэгдсэн. Татварын өр төлөх хугацааг хоёр сар байсныг 24 сар бол­госон бол алслагдсан орон нутагт татварын дэмжлэгийг 90 хүртэлх хувиар хөнгөлж байхаар зохицуулжээ. Энэ нь аймаг, сум, тосгонд үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэг­жүүдийг дэмжиж буй нааштай алхам юм. Нийслэлээс 1000 км-ээс дээш алслагдсан бол төлсөн татварыг 90 хувиар хөнгөлөх аж. Харин 500 км бол хөнгөлөлтийг 50 хувиар тогтоох юм байна. Шинэчлэлийн хү­рээнд татвар энгийн, хялбар байх зарч­мыг баримталжээ. Үүний дагуу зургаан тэрбум хүртэлх төгрөгийн орлоготой аж ахуйн нэгж жилд дөрвөн удаа тайлан гаргахаар болж байна. Одоогийн нөхцөл байдалтай харьцуулахад улам дөхөм, хялбар жишигт шилжиж байгаа нь энэ. Ирэх жилийн төсвийн орлогыг Засгийн газар 11.8 их наяд төгрөг байхаар тооцсон. Урьд өмнөх жилүүдэд байгаагүй хамгийн өндөр орлого, зарлагатай төсвийг татварын шинэчлэлтэй хамт хэрэгжүүлэхээр эрх баригчид боловсруулжээ. Нэг талаар татварын шинэч­лэл цөөнгүй боломжийг хувийн хэвшилд олгож байгаа мэт боловч нөгөө талд татварын байцаагчийн эрх мэдэл, тат­варын албаны дарамт шахалт үүнтэй хамт нэмэгдэхгүй гэх газаргүй. Төсвийн ийм орлогыг бүрдүүлэхийн тулд татвар төлөгч аж ахуйн нэгжүүдээ Зөрчлийн хуулиар дамжуулан торгох, шалгахыг үгүйсгэх аргагүй юм. Бүр аж ахуй, нэгжүүд рүү утас цохиж, эхнээс нь дарамталж буй нь сонсогдох болсон. Татварын багц хуулийн шинэчлэл бизнес эрхлэгчдийн таалалд 100 хувь нийцээгүй ч ахиц дэвшил тодорхой хэмжээнд гарсныг Монголын үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим болон Монголын бизнесийн зөвлөл үгүйсгээгүй. Гэхдээ Зөрчлийн тухай хууль шинэчлэлд хамгийн том тээг болж мэдэхээр байна. Тэрчлэн төсвийн түүхэнд байгаа­гүй өндөр орлогын дарамт тат­варын шинэчлэлийн хүчийг сул­руулах, үр ашгийг бууруулах эрс дэлийн эхэнд эрэмбэлэгдэж байна.


Нийтэлсэн огноо2019-11-08