1 WORLD’S BIGGEST MINING COMPANIES NOW WORTH $2.17 TRILLION WWW.MINING.COM PUBLISHED:2026/08/10      2 WORLD BANK COUNTRY MANAGER PRESENTS CREDENTIALS WWW.UBPOST.MN PUBLISHED:2026/08/10      3 70 MW THERMAL POWER PLANT FIRED UP AHEAD OF WINTER PEAK WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/10      4 MONGOLIA’S NEXT PRESIDENT? RACE TO SUCCEED KHURELSUKH RESHAPES POLITICAL LANDSCAPE WWW.INTELLINEWS.COM PUBLISHED:2026/08/09      5 REQUEST SUBMITTED TO SUPPLY 12,000–15,000 TONNES OF AI-92 GASOLINE MONTHLY FROM CHINA WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/09      6 DIRECTIVE ISSUED TO EXCHANGE 80 PERCENT OF GOVERNMENT DATA DIGITALLY BY NEXT YEAR WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/09      7 KAZAKHSTAN, MONGOLIA STRENGTHEN WATER COOPERATION WWW.KT.KZ PUBLISHED:2026/08/09      8 BRIDGE TO THE PERSIAN GULF: WHAT THE AGREEMENT BETWEEN GOLOMT BANK AND MASHREQ BANK MEANS FOR THE CITIZENS OF MONGOLIA WWW.OPEN.KG PUBLISHED:2026/08/09      9 MIAT TO EXPAND COOPERATION WITH BOEING WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/08/07      10 MONGOLIA'S FOREX RESERVES HIT RECORD HIGH OF 7.9 BLN USD WWW.XINHUANET.COM PUBLISHED:2026/08/07      ЕРӨНХИЙ САЙД ГАЗРЫН ТОС БОЛОВСРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРИЙГ 2028 ОНД АШИГЛАЛТАД ОРУУЛАХ ҮҮРЭГ ӨГЛӨӨ WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     БАГАХАНГАЙ-ХӨШИГИЙН ХӨНДИЙ-ЭМЭЭЛТ ЧИГЛЭЛИЙН ТӨМӨР ЗАМЫН ЭХНИЙ 87 КМ-ИЙН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ ДУУСЛАА WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     АХБ-НЫ СУУРИН ТӨЛӨӨЛӨГЧӨӨР ЖОН ЖҮХЁНЬ ЖОНГИЙГ ТОМИЛЖЭЭ WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     420 БИЗНЕСТ ТАТВАРЫН БОЛОН ТАТВАРЫН БУС ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛНЭ WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     МОНГОЛЫН МЕТАН ХИЙГ ЗАХ ЗЭЭЛД ГАРГАХ “JADE GAS” -ЫН ТУХАЙ ЗААВАЛ МЭДЭХ БАРИМТУУД WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     ЧОЙР–МАНДАЛГОВЬ–АРВАЙХЭЭРИЙН АВТО ЗАМЫН ТӨСӨЛ 2028 ОНД БҮРЭН ДУУСНА WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     БЯМБА ГАРАГААС ЭХЛЭН НИЙСЛЭЛД ТЭГШ, СОНДГОЙ ДУГААРААР ХӨДӨЛГӨӨНД ОРОЛЦОНО WWW.GOGO.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/10     ШИНЭ СТАНЦЫН ТЕХНОЛОГИЙН АНХНЫ ГАЛЫГ АСААЛАА WWW.GOGO.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/09     БНХАУ-ААС САР БҮР 12-15 МЯНГАН ТОНН АИ-92 АВТОБЕНЗИН ТОГТМОЛ НИЙЛҮҮЛЭХ ХҮСЭЛТ ТАВИЛАА WWW.MONTSAME.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/09     ШАТАХУУНЫ НӨӨЦИЙН САВНУУД ЭХНЭЭСЭЭ АШИГЛАЛТАД ОРЖ БАЙНА WWW.NEWS.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/08/09    
Англи амин дэм Монгол улсад албан ёсоор бүртгэгдлээ.

Ирэх онд хувийн хэвшлийг татварын шинэ орчин хүлээж байна www.zgm.mn

Зөрчлийн тухай хууль татварын шинэчлэлтэй зөрчилдөх үү
Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон явдал. Өөрөөр хэлбэл, худалдан авалтынхаа НӨАТ ­ын баримтаа бүртгүүлснээр тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь.
 
Улсын төсвийн түүхэнд байгаагүй өндөр орлогын дарамт татварын шинэчлэлийн хүчийг сулруулах, үр ашгийг бууруулах эрсдэлтэй. Татварын хоёр дахь шатны шинэчлэлд цэг хатгасан Засгийн газар 2020 оны төсвийн төсөлд шинээр хэрэгжих татварын талаарх мэдээллийг ерөнхийд нь дурджээ. Эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, бизнес эрхлэгчдийг дэмжих зорилтот зүйл, заалт болгон нь ихээхэн өөрчлөгдсөн татварын орчин хувийн хэвшлийг ирэх онд хүлээж байна. Тодруулбал, Татварын ерөнхий хууль, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль, Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хууль болон эдгээрийг дагах бусад хуулийн шинэчлэлийг ирэх жилээс бид дагаж мөрдөх юм. Манай улс сүүлийн 10 гаруй жил татварын багц хуульд гар хүрээгүй байсныг дээрх шинэчлэлээр нэг мөр шийдэж, нийгэм, эдийн засгийн харилцааг зохицуулж буй тулгуур хэдэн хуулиа эргэж харсан билээ. Татвар төлөгч иргэн, аж ахуйн нэгжийн татварын ачаалал ирэх онд буурч, татварын хялбаршуулсан горим хэрэгжих бөгөөд бүртгэл, тайлагнал цахим хэлбэрт бүрэн шилжиж байгааг төсөвт онцолжээ. Улсын төсвийн орлогын эх үүсвэр нь татвар болдог. Тэгвэл шинэчлэлд юу багтсан бэ. Тухайлбал, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих үүднээс татварын тайлангийн тоог цөөрүүлж, жилийн 1.5 тэрбум төгрөгөөс бага борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжийн төлсөн татварын 90 хувийг буцаан олгохоор болов. Мөн 300 сая төгрөгөөс доош борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжүүд нэг хувийн татвар төлөх бөгөөд жилд хоёр удаа тайлан гаргах юм. Түүнчлэн анх удаа амьдран суух орон сууц зээлээр болон бэлэн мөнгөөр худалдан авсан иргэдэд үзүүлэх татварын хөнгөлөлтийн хэмжээ хоёр дахин нэмэгдэнэ. Өмнө нь гурван сая төгрөгийн хөнгөлөлт эдэлдэг байсныг зургаан сая болгон нэмжээ. Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон яв­дал. Өөрөөр хэл­бэл, худалдан авалт бол го ны хоо НӨАТ­-ын баримтаа бүртгүүлж, тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь. Мон­голын эдийн засаг 2006 оноос хойш зургаа дахин том­роод байгаа. Хувийн хэвшлийн ашиг, орлогын хэмжээ ч мөн адил тэр хэрээр энэ хугацаанд өсөн нэмэгдсэн. Татварын өр төлөх хугацааг хоёр сар байсныг 24 сар бол­госон бол алслагдсан орон нутагт татварын дэмжлэгийг 90 хүртэлх хувиар хөнгөлж байхаар зохицуулжээ. Энэ нь аймаг, сум, тосгонд үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэг­жүүдийг дэмжиж буй нааштай алхам юм. Нийслэлээс 1000 км-ээс дээш алслагдсан бол төлсөн татварыг 90 хувиар хөнгөлөх аж. Харин 500 км бол хөнгөлөлтийг 50 хувиар тогтоох юм байна. Шинэчлэлийн хү­рээнд татвар энгийн, хялбар байх зарч­мыг баримталжээ. Үүний дагуу зургаан тэрбум хүртэлх төгрөгийн орлоготой аж ахуйн нэгж жилд дөрвөн удаа тайлан гаргахаар болж байна. Одоогийн нөхцөл байдалтай харьцуулахад улам дөхөм, хялбар жишигт шилжиж байгаа нь энэ. Ирэх жилийн төсвийн орлогыг Засгийн газар 11.8 их наяд төгрөг байхаар тооцсон. Урьд өмнөх жилүүдэд байгаагүй хамгийн өндөр орлого, зарлагатай төсвийг татварын шинэчлэлтэй хамт хэрэгжүүлэхээр эрх баригчид боловсруулжээ. Нэг талаар татварын шинэч­лэл цөөнгүй боломжийг хувийн хэвшилд олгож байгаа мэт боловч нөгөө талд татварын байцаагчийн эрх мэдэл, тат­варын албаны дарамт шахалт үүнтэй хамт нэмэгдэхгүй гэх газаргүй. Төсвийн ийм орлогыг бүрдүүлэхийн тулд татвар төлөгч аж ахуйн нэгжүүдээ Зөрчлийн хуулиар дамжуулан торгох, шалгахыг үгүйсгэх аргагүй юм. Бүр аж ахуй, нэгжүүд рүү утас цохиж, эхнээс нь дарамталж буй нь сонсогдох болсон. Татварын багц хуулийн шинэчлэл бизнес эрхлэгчдийн таалалд 100 хувь нийцээгүй ч ахиц дэвшил тодорхой хэмжээнд гарсныг Монголын үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим болон Монголын бизнесийн зөвлөл үгүйсгээгүй. Гэхдээ Зөрчлийн тухай хууль шинэчлэлд хамгийн том тээг болж мэдэхээр байна. Тэрчлэн төсвийн түүхэнд байгаа­гүй өндөр орлогын дарамт тат­варын шинэчлэлийн хүчийг сул­руулах, үр ашгийг бууруулах эрс дэлийн эхэнд эрэмбэлэгдэж байна.


Нийтэлсэн огноо2019-11-08