1 MONGOLIA, EAEU ROLL OUT TARIFF CUTS AS NEW TRADE DEAL TAKES EFFECT WWW.QAZINFORM.COM PUBLISHED:2026/07/23      2 INDUSTRIAL PRODUCTION INCREASES BY 55.9% WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/07/23      3 SEABUCKTHORN OIL STANDARD APPROVED WWW.UBPOST.MN PUBLISHED:2026/07/23      4 ULAANBAATAR CABLE CAR CONSTRUCTION REACHES 85 PERCENT COMPLETION WWW.MONTSAME.MN PUBLISHED:2026/07/23      5 MONGOLIAN MINING CORPORATION REPORTS Q2 2026 PRODUCTION DATA WWW.NG.INVESTING.COM PUBLISHED:2026/07/23      6 1033RD ESC SUPPORTS EXERCISE KHAAN QUEST IN MONGOLIA WWW.VA.NG.MIL PUBLISHED:2026/07/23      7 UNDP AND KOICA LAUNCH SECOND PHASE OF PARTNERSHIP TO ADVANCE WOMEN’S AND YOUTH LEADERSHIP IN MONGOLIA WWW.UNDP.ORG PUBLISHED:2026/07/23      8 MONGOLIA PM N.UCHRAL ORDERS ADVANCE NOTICE BY AUGUST 1 FOR COP17-RELATED ROAD CLOSURES WWW.ASIANEWS.NETWORK PUBLISHED:2026/07/22      9 CHINA TO SUPPORT SUPPLY OF AI-92 GASOLINE AND AVIATION FUEL TO MONGOLIA WWW.GOGO.MN PUBLISHED:2026/07/22      10 MONGOLIA, TAJIKISTAN DEEPEN STRATEGIC PARTNERSHIP WITH 11 NEW AGREEMENTS WWW.CASPIANPOST.COM PUBLISHED:2026/07/22      ТӨСВИЙН ТЭНЦВЭРЖҮҮЛСЭН ТЭНЦЭЛ ₮2.1 ИХ НАЯДЫН АЛДАГДАЛТАЙ ГАРЛАА WWW.CNBC.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     ИПОТЕКТ ХАГАС ӨМЧЛӨЛИЙН ЗАГВАР НЭМЭГДСЭНЭЭР ОРОН СУУЦНЫ УРЬДЧИЛГАА 50 ХУВИАР БУУРНА WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     ОЛОН УЛС, УЛСЫН ЧАНАРТАЙ АВТО ЗАМ АШИГЛАСНЫ ТӨЛБӨРИЙН ШИНЭЧИЛСЭН ТАРИФ 8 ДУГААР САРЫН 1-НЭЭС ХЭРЭГЖИНЭ WWW.MONTSAME.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     ИРЭХ ӨВӨЛ 280 МЯНГАН ТОНН ХАГАС КОКСОН ТҮЛШ ХУДАЛДАН АВНА WWW.EGUUR.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     ХАЛАМЖ, ТЭТГЭВЭР, ТЭТГЭМЖИД 1.3 ИХ НАЯДЫГ ОЛГОЖЭЭ WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     МОНГОЛЫН АНХНЫ ДҮҮЖИН ТЭЭВРИЙГ ЕС ДҮГЭЭР САРААС ТУРШИЖ, XII САРД БҮРЭН АШИГЛАЛТАД ОРНО WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     СОР17: 190 ОРЧИМ ОРНЫ 2000 ГАРУЙ ЗОЧИН ТӨЛӨӨЛӨГЧ ОРОЛЦОХООР БҮРТГҮҮЛЭЭД БАЙНА WWW.MONTSAME.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/23     ҮСХ: УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД ИНФЛЯЦ 12.0 ХУВЬТАЙ ГАРЛАА WWW.EAGLE.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/22     ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ САЙД Б.БАТЦЭЦЭГ ИРЭХ ХОЁР ЖИЛ COP-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧӨӨР АЖИЛЛАНА WWW.ITOIM.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/22     ДИЗЕЛЬ ТҮЛШНИЙ ҮНЭ 4621 ТӨГРӨГӨӨС 4508 ТӨГРӨГ БОЛЖ БУУРЧЭЭ WWW.GOGO.MN НИЙТЭЛСЭН:2026/07/22    
Англи амин дэм Монгол улсад албан ёсоор бүртгэгдлээ.

Ирэх онд хувийн хэвшлийг татварын шинэ орчин хүлээж байна www.zgm.mn

Зөрчлийн тухай хууль татварын шинэчлэлтэй зөрчилдөх үү
Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон явдал. Өөрөөр хэлбэл, худалдан авалтынхаа НӨАТ ­ын баримтаа бүртгүүлснээр тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь.
 
Улсын төсвийн түүхэнд байгаагүй өндөр орлогын дарамт татварын шинэчлэлийн хүчийг сулруулах, үр ашгийг бууруулах эрсдэлтэй. Татварын хоёр дахь шатны шинэчлэлд цэг хатгасан Засгийн газар 2020 оны төсвийн төсөлд шинээр хэрэгжих татварын талаарх мэдээллийг ерөнхийд нь дурджээ. Эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, бизнес эрхлэгчдийг дэмжих зорилтот зүйл, заалт болгон нь ихээхэн өөрчлөгдсөн татварын орчин хувийн хэвшлийг ирэх онд хүлээж байна. Тодруулбал, Татварын ерөнхий хууль, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль, Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хууль болон эдгээрийг дагах бусад хуулийн шинэчлэлийг ирэх жилээс бид дагаж мөрдөх юм. Манай улс сүүлийн 10 гаруй жил татварын багц хуульд гар хүрээгүй байсныг дээрх шинэчлэлээр нэг мөр шийдэж, нийгэм, эдийн засгийн харилцааг зохицуулж буй тулгуур хэдэн хуулиа эргэж харсан билээ. Татвар төлөгч иргэн, аж ахуйн нэгжийн татварын ачаалал ирэх онд буурч, татварын хялбаршуулсан горим хэрэгжих бөгөөд бүртгэл, тайлагнал цахим хэлбэрт бүрэн шилжиж байгааг төсөвт онцолжээ. Улсын төсвийн орлогын эх үүсвэр нь татвар болдог. Тэгвэл шинэчлэлд юу багтсан бэ. Тухайлбал, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих үүднээс татварын тайлангийн тоог цөөрүүлж, жилийн 1.5 тэрбум төгрөгөөс бага борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжийн төлсөн татварын 90 хувийг буцаан олгохоор болов. Мөн 300 сая төгрөгөөс доош борлуулалтын орлоготой аж ахуйн нэгжүүд нэг хувийн татвар төлөх бөгөөд жилд хоёр удаа тайлан гаргах юм. Түүнчлэн анх удаа амьдран суух орон сууц зээлээр болон бэлэн мөнгөөр худалдан авсан иргэдэд үзүүлэх татварын хөнгөлөлтийн хэмжээ хоёр дахин нэмэгдэнэ. Өмнө нь гурван сая төгрөгийн хөнгөлөлт эдэлдэг байсныг зургаан сая болгон нэмжээ. Чихэнд чимэгтэй өөр нэг мэдээ гэвэл, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын 20 хувийн буцаан олголтыг улирал тутам иргэдэд олгохоор болсон яв­дал. Өөрөөр хэл­бэл, худалдан авалт бол го ны хоо НӨАТ­-ын баримтаа бүртгүүлж, тухайн улирлын эцэст буцаан олголтоо авч эхлэх нь. Мон­голын эдийн засаг 2006 оноос хойш зургаа дахин том­роод байгаа. Хувийн хэвшлийн ашиг, орлогын хэмжээ ч мөн адил тэр хэрээр энэ хугацаанд өсөн нэмэгдсэн. Татварын өр төлөх хугацааг хоёр сар байсныг 24 сар бол­госон бол алслагдсан орон нутагт татварын дэмжлэгийг 90 хүртэлх хувиар хөнгөлж байхаар зохицуулжээ. Энэ нь аймаг, сум, тосгонд үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэг­жүүдийг дэмжиж буй нааштай алхам юм. Нийслэлээс 1000 км-ээс дээш алслагдсан бол төлсөн татварыг 90 хувиар хөнгөлөх аж. Харин 500 км бол хөнгөлөлтийг 50 хувиар тогтоох юм байна. Шинэчлэлийн хү­рээнд татвар энгийн, хялбар байх зарч­мыг баримталжээ. Үүний дагуу зургаан тэрбум хүртэлх төгрөгийн орлоготой аж ахуйн нэгж жилд дөрвөн удаа тайлан гаргахаар болж байна. Одоогийн нөхцөл байдалтай харьцуулахад улам дөхөм, хялбар жишигт шилжиж байгаа нь энэ. Ирэх жилийн төсвийн орлогыг Засгийн газар 11.8 их наяд төгрөг байхаар тооцсон. Урьд өмнөх жилүүдэд байгаагүй хамгийн өндөр орлого, зарлагатай төсвийг татварын шинэчлэлтэй хамт хэрэгжүүлэхээр эрх баригчид боловсруулжээ. Нэг талаар татварын шинэч­лэл цөөнгүй боломжийг хувийн хэвшилд олгож байгаа мэт боловч нөгөө талд татварын байцаагчийн эрх мэдэл, тат­варын албаны дарамт шахалт үүнтэй хамт нэмэгдэхгүй гэх газаргүй. Төсвийн ийм орлогыг бүрдүүлэхийн тулд татвар төлөгч аж ахуйн нэгжүүдээ Зөрчлийн хуулиар дамжуулан торгох, шалгахыг үгүйсгэх аргагүй юм. Бүр аж ахуй, нэгжүүд рүү утас цохиж, эхнээс нь дарамталж буй нь сонсогдох болсон. Татварын багц хуулийн шинэчлэл бизнес эрхлэгчдийн таалалд 100 хувь нийцээгүй ч ахиц дэвшил тодорхой хэмжээнд гарсныг Монголын үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим болон Монголын бизнесийн зөвлөл үгүйсгээгүй. Гэхдээ Зөрчлийн тухай хууль шинэчлэлд хамгийн том тээг болж мэдэхээр байна. Тэрчлэн төсвийн түүхэнд байгаа­гүй өндөр орлогын дарамт тат­варын шинэчлэлийн хүчийг сул­руулах, үр ашгийг бууруулах эрс дэлийн эхэнд эрэмбэлэгдэж байна.


Нийтэлсэн огноо2019-11-08